Back to Library
Geography४ मे, २०२६
2 min read

MPSC भूगोल संपूर्ण अभ्यासक्रम: प्राकृतिक, भारत आणि महाराष्ट्राचा सविस्तर भूगोल

MPSC भूगोल (Geography) सविस्तर अभ्यासक्रम प्राकृतिक, भारत आणि विशेषतः महाराष्ट्राचा भूगोल १. प्राकृतिक भूगोल (Physical Geography) पृथ्वीची रचना: अंतरंग, शिलावरण...

MPSC Free Research Syllabus Vault

Reviewed against official 2026 examination criteria

MPSC भूगोल (Geography) सविस्तर अभ्यासक्रम

प्राकृतिक, भारत आणि विशेषतः महाराष्ट्राचा भूगोल

१. प्राकृतिक भूगोल (Physical Geography)

  • पृथ्वीची रचना: अंतरंग, शिलावरण, वातावरण आणि जलावरण.
  • भूरूपशास्त्र: भूकवच हालचाली, भूकंप, ज्वालामुखी, आणि बाह्य कारकांमुळे होणारी भूरूपे (नदी, वारा, समुद्रलाटा).
  • हवामानशास्त्र: वातावरणाचे स्तर, सौरशक्ती, वारे, पर्जन्यमान आणि जागतिक हवामान विभाग.

२. महाराष्ट्राचा भूगोल (सर्वात महत्त्वाचा घटक)

२.१ प्राकृतिक रचना

  • सह्याद्री (पश्चिम घाट): प्रमुख शिखरे, घाटांचे मार्ग आणि वैशिष्ट्ये.
  • कोकण किनारपट्टी: सखल भाग, खाड्या आणि बंदरे.
  • महाराष्ट्र पठार: दख्खनचे पठार, मृदा (रेगूर) आणि खडक रचना.

२.२ नदी प्रणाली

  • गोदावरी, कृष्णा, भीमा, तापी आणि नर्मदा: उगम, उपनद्या, लांबी आणि जलसिंचन प्रकल्प.
  • कोकणातील पश्चिम वाहिनी नद्या.

२.३ आर्थिक भूगोल

  • खनिज संपत्ती: लोह खनिज, मॅंगनीज, बॉक्साईड (कोकण आणि विदर्भ).
  • ऊर्जा संसाधने: जलविद्युत, कोळसा (थर्मल), आणि अपारंपारिक ऊर्जा.

३. भारताचा भूगोल

  • प्राकृतिक विभाग: हिमालयीन पर्वतरांगा, उत्तर भारतीय मैदाने, द्वीपकल्पीय पठार आणि भारतीय बेटे.
  • शेती: पिकांचे प्रकार, हरित क्रांती आणि महत्त्वाची नगदी पिके.
  • लोकसंख्याशास्त्र: २०११ ची जनगणना, घनता, साक्षरता आणि लिंगगुणोत्तर (महाराष्ट्र vs भारत).

तयारीची खात्री करा!

या घटकावर आधारित अद्ययावत सराव परीक्षा द्या आणि तुमचा MPSC रँकिंग स्कोर वाढवा.

Peer Discussion Forum (0)

No questions logged on this thread yet. Be the first to start the chat!